Օրինակ` տուն բառը պարզ բառ է, եթե նրան ավելացնում ենք -ային մասնիկը կամ ածանցը, բառի իմաստը ամբողջովին փոխվում է:Հայերենի առավել գործածական նախածանցներն են`հար —հարդագող, հարկադիրհամ —համավարակ, համազգեստան —անկապ,անգույնապ —ապաշնորհ, ապերախտդժ —դժբաղտ, դժգոհտ —տմարդիչ —չտես,չկամանդր —անդրկովկաս, անդրշիրիմյան նախ —նախագահ,նախամարդպար —պարահանդես, պարարվեստթեր —թերահավատ, թերագնահատելգեր —գերհզոր,գերհոգնածդեր —դերակատար,դերբայմակ —մակբայ, մակերեսենթ-ենթասպա ենթամշակույթփոխ-փոխկապակցված, փոխնախագահ Վերջածանցներ`-ան գահակործան,վիպասան-ական քաղաքական, դասական-ային մարդկային, հարավային-անք նախատանք,զզվանք-արդ-ե... Читать далее →
Բառակապակցությունները գրել մեկբառով:Oրինակ` ճահիճներով պատված-ճահճապատնոր տնկած-նորատունկմանրէներ ծնող-մանրէածիննվեր տվող-նվիրաբերմորը սիրող-մայրասերնուրբ հնչող-նրբահունչմարդկանց ատող-մարդատյացշահույթ բերող-շահույթաբերմաքուր գրած-մաքրագիրշեկ վարսերով-շիկահերմիայնակ կյանք վարող-մենակյացշատ շնորհներ ունեցող-շնորհալիմեգով պատված-մեգասույզինչքից զուրկ-ընչազուրկ Կազմել բարդ բառեր` տրված արմատները գործածելով մի դեպքում բառասկզում, մյուս դեպքում`բառավերջում:Զրույց-զրուցակից, հարցազրույցգույն-գույնաթափ, մանուշակագույնվեճ- բանավեճ վեճաբանտուն-տնարար, գրատունբույս-բուսակեր, դեղաբույսմատյան-մատենադարան, դասամատյաներկու-երկմիտ, քսաներկուսեր-սիրահարված, հայրենասերձայն-ձայնագրիչ, բարձրաձայն Բառաշարքերում ընդգծել ... Читать далее →
Դարձվածքներ Բացատրի՛ր դարձվածքները բառարանի օգնությամբ:Իրար սրտից ջուր խմել –համամիտ լինելՀազար մաղով անցկացրած –մանրակրկիտՀիվանդի համար ջուր բերող –հոգատարԳլխին կրակ թափել – փորձանքԿանաչ-կարմիրը կապել –պսակելԿոպեկի համար մեռած –ագահՈւրիշի բնում ձու ածել –մակաբուծՈտքի կոխան դարձնել –ամրապնդվելՓուշը մատից հանել –օգնելԳրքի մի երեսը կարդալ —մակերեսորեն Որ դարձվածքների իմաստն է սխալ բացատրված: ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել2.երեսից կախվել – թախանձել3.արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել4.աչքերը... Читать далее →
Գլուխ= գլուխ հարդուկել- հոգնացնել, գլուխ-գլխի տալ-միավորվել Ձեռք=ձեռքի տակ, դատարկ ձեռքով-առանց նվեր, ձեռքը բաց-առատաձեռն Ոտք=Ոտքը բացվել-հաճախ գնալ գալ, ոտքը կախ-սպասել Սիրտ=Սիրտը կախ-տխուր, , սիրտը կանգնել-վախենալ անսիրտ Աչք=Աչք դնել-հավանել, աչքաթող անել-անուշադրության մատնել, աչքից ընկնել Ականջ=Ականջ դնել ականջը լարել-մեծ ուշադրությամբ լսել, ականջին օղ անել-միշտ հիշել, Լեզու=Լեզուն չորանալ վախենալ, լեզուն կապ ընկնել-խոսել չկարողանալ
Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը նախադասության մեջ կունենա փոխաբերական իմաստ: Բնակատեղին հետզհետե ընկղմվեց (սև, գիշերային, ամենակուլ) խավարի մեջ:Ձորի վրա ծիծեռնակի (կիսաքանդ, տխուր, թափուր) բույնն էր կախվել անպաշտպան:Երեկո էր, երբ իշխանը իր զորքերով մտավ այդ (անծանոթ, գեղատեսիլ, հեքիաթ) աշխարհը:(Տխուր, թխպոտ, ամպամած) երկնքից անձրևն էր մաղում շիկացած հողին:Ջրի ափին ինձ է նայում (ծաղկած, բուրավետ, արբած) դաղձը:Անտրտունջ... Читать далее →
Հայոց լեզու
Հետևյալ ասացվածքներում կետերի փոխարեն գրիր ընդգծված բառերի հականիշը;Առաջ մտածիր, հետո խոսիր։Գիտունի հետ քար քաշիր, բայց հիմարի հետ փլավ մի կեր։Հասկացողին մին ասա, անհասկացողին հազար ու մին։Մի գիժ քար գցեց հորը, քառասուն խելոք չկարողացան հանել։Մի վախենա վարար գետից, վախեցիր հանդարտ գետից։Մինչև հաստը բարակի, բարակը կկտրվի։Չկա չարիք՝ առանց բարիք։Փորձված թանը Անփորձի մածունի հետ չեն փոխիԵրբ գյուղացին նիհարում է,կալվածատերը չարանում . է։Երբ դաշտում շատ գայլ կա, սեղանի վրա միսը քիչ կլինի։Կուշտը սովածին... Читать далее →
Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ: Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական: Սրնթաց -արագնթաց Աղքատ-ընչազուրկ Դյուրաթեք-ճկուն,դյուրաբեկ Դյուցազնական-հերոսական 2.Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի´ր հինգ խմբի: Մնացուկ, ոստ, մնացորդ, շյուղ, թափոն, մառան, նկուղ, կասկած, թերմացք, նախատինք, տարակույս, պարսավանք, հանդիմանություն, տարակուսանք, շտեմարան, երկմտություն, թափթփուկ, շիվ, կշտամբանք, ճյուղ, ավելցուկ, անարգանք: Ոստ, շիվ,ճյուղ Մնացուկ, մնացորդ,ավելցուկ,թերմացք Անարգանք, կշտամբանք, նախատինք, պարսավանք Տարակուսանք, երկմտություն, տարակույս, կասկած Մառան,նկուղ, 3.Տրվածառածները լրացրո՛ւընդգծված բառերիհականիշների օգնությամբ: Լավ ձին կերը կավելացնի,վատ ձին մտրակը :Խելոքին մեկ ասա,անխելքին հազար մի :Արդար մազը չի կտրվի,անարդարի վիզը :Բոյը երկար,խելքը կարճ։
1.Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշների 5 եռյակ:Ջլատել, վատաբանել, հանգցնել, վհատվել, մարել, հուսալքվել, փնովել, պղծել մասնատել, հուսահատվել, պառակտել, ապականել, շիջել, պախարակել, արատավորել: Ապականել, պղծել փնոտել Հանգցնել շիջել շարել Վհատվել հուսահատվել հուսալքվել Ջլատել մասնատել Տրված շարքից կազմիր հականիշների զույգեր։Նզովք, օրհնություն, բնավ, միշտ, ընդարձակ, համր, փութկոտ, անպտուղ, վտիտ, սեղմ, մարմնեղ, բեղմնավոր, ծանրաշարժ, դյուրին, խոսուն, խրթին։ անպտուղ- բեղմնավոր Համր-խոսուն Ընդարձակ-սեղմ Օրհնություն-նզովք Խրթին -դյուրին Վտիտ-մարմնեղ Փուտկոտ-ծանրաշարժ Բնավ-միշտ Ընդգծված բառերը փոխարինի´ր տրված հոմանիշներով: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի´ր (բացի բառերից՝ ի՞նչ է փոխվել):Կողք, գույն, ճամփա, գնալ, գնացող, պատել, կուզ, տափակ, ծռված, թեքել, ձանձրալի, ամպ, անտարբեր, հենց, խառնվել, սար:Ճամփի կողքով, շղթա կազմած, դանդաղ գնում են ուղտերը: Նրանք ներկված են անապատի գույներով, կուզերը մաշված են ու ծռված են են մի կողքի: գնացող ավտոմեքենաների բարձրացրած փոշին ամպի նման խառնվել էնրանց, բայց ուղտերն անտարբեր շրջումեն գլուխները: Անապատը ձանձրալի է ու միօրինակ, նա հեռու հորիզոնում խառնվում է իր նման գորշ ու տաղտկալի երկնքին:Ո´չ սար է երևում, ո´չ ցածրավայր: հենց այստեղ էլ հեռավոր ժամանակներում մարդիկ որոշեցին, որ Երկիրը տափարակ է: Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված հոմանիշներից մեկը (ամենահարմարը): Մեկ էլ, թթի կարմիր շիրան պռոշներին, ներս ընկավ պուճուր տղան՝ շոգից կարմրած թշերով… (թշերով, այտերով):Հյուրը քթի տակ բարի … ժպտում(հռհռում, քմծիծաղում, ծիծաղում, ժպտում) էր երեխայի շատախոսության վրա:Առաջ բերեցին նրա վեհազգի (ազնվատոհմ, վեհազգի, զտարյուն) նժույգը:Լքված նավը կամաց-կամաց …խորտակվում (սուզվում, իջնում, խորտակվում, ընկղմվում) էր:Նրա բոլոր հույսերը ընկղմվում (սուզվում, խորտակվում,ընկղմվում) էին:
43.Ընդգծված բառերը, բառակապակցություններն ու արտահայտաթյունները փոխարինի՛րիմաստով մոտ (հոմանիշ) բառերով, բառակապակցություններով ու արտահայտություններով: Ցած իջնելն–Վայրեջքն ավելի դժվար էր, քան վեր բարձրանալը–վերելքը: Լոնդոնում գոյություն ունի–կա մի ակումբ, որի անդամներն ապրում են հին–հինավուրց տներում ու դղյակներում և չեն օգտագործում–չեն գործածում այն, ինչ հայտնաբերվել է 1500 թվականից հետո: Վերջերս ակումբից վտարվեցին–հեռացվեցին նրա երկու անդամները, որովհետև նրանք իրենց բնակարանում–տանը հեռախոս էին անցկացրել: Բոլոր հիմքերը կան ենթադրելու, որ առաջին հեռավոր առևտրական ուղիներն–ճանապարհները անցնում էին ոչ թե ցամաքով, այլ գետերով:Անտարկտիդան մեր մոլորակի վեց մայր ցամաքներից մեկն է:Երկրի–երկրագնդի վրա մարդու հայտնվելուց միլիոնավոր տարիներ առաջ Անտարկտիդայում տաք էր, աճում էին արևադարձային բույսեր, թափառում էին ահռելի–հսկա կենդանիներ:Ալժիրում, Սիդի Բել Աբաս փոքրիկ քաղաքի մոտ, թանաքի մի լիճ է գտնվում: Այդ լճում ոչ մի կենդանի չկա: Ջուրը միայն գրելու համար է պիտանի–հարկավոր:Կրկեսի Ժաննա անունով փիղն զբոսնում էր ավստրիական Կլադենֆուրտ քաղաքի փողոցներից մեկում: Հանկարծ նա մի մկնիկ նկատեց ու փախուստի դիմեց–փախավ: Այդպիսի ուրիշ–այլ դեպքեր էլ են հայտնի: Պատահել է, երբ փիղը վախեցել է–երկյուղել է ծովային ոզնուց կամ խոզից: ԱՄՆ-ի Օրիգոն նահանգի ծովափնյա ջրերում մի արտասովոր–տարօրինակ ձուկ կա, որը երկու զույգ աչք ունի: Աչքերի մի զույգր նայում է վեր-վերև, մյուսը` վար–ներքև: Տեղացի ձկնորսները վկայում են-հաստատում են, որ չորս աչքերի շնորհիվ ձուկը վտանգավոր գիշատիչներից կարողանում է խուսափել-փախչել: 1901 թվականից (տրվում, շնորհվում, բաշխվում, պարգևվում)բաշխվում, են Նոբելյան ամենամյա մրցանակները` ըստ շվեդացի ինժեներ, (հարուստ, մեծահարուստ, մեծատուն) մեծահարուստ գործարանատեր Ալֆրեդ Նոբելի կտակի: Նա մոտ յոթանասուն միլիոն շվեդական կրոն էր (թողել, կտակել) կտակել, որի տոկոսներն ամեն տարի (բաժանվում, բաշխվում, տրվում) տրվում են ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի (բնագավառներում, ասպարեզներում, ճյուղերում, ոլորտներում) ոլորտներում խոշոր (հայտնագործություններ, գյուտեր) հայտնագործություններ (անող, կատարող) կատարող գիտնականներին... Читать далее →
Անապատի մեջ արշավող, անտառը թունդ հանող և ազատության մեջ մեծացած խրոխտ առյուծը թակարդի մեջ ընկավ։ Անտառից ելած՝ որս էր որոնում, շուրջն ահ սփռելուն համար մտովին հրճվում, երբ հանկարծ գլորվեց-ընկավ ու մի ցանցի մեջ իրեն բռնված գտավ։ Մի ցանց ահռելի, համրաբար շարժվող, կծկվող–գալարուն, որ մի րոպեի մեջ կաշկանդեց նրան, քաշեց, հավաքեց ու կծիկ դարձրեց։ Ոչ մի... Читать далее →