ԳԱՂԱՓԱՐ ՄԵԽԱՆԻԿԱԿԱՆ ՏԱՏԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ:ԱԶԱՏ և ՀԱՐԿԱԴՐԱԿԱՆ ՏԱՏԱՆՈՒՄՆԵՐ:ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱԿԱՆ և ԶՍՊԱՆԱԿԱՎՈՐ ՃՈՃԱՆԱԿ:ՌԵԶՈՆԱՆՍԻ ԵՐևՈՒՅԹ:

Մեխանիկական տատանումներ: Մարող և չմարող տատանումներ:

 Այն Մարմիները երբ նրանք իր հավասարակշռության դիրքից շարժվում էն մերթ այս մերթ այն կողմ, կոչվում են մեխանիկական տատանումններ:

Այս տատանումերի բնորոշ հատկությւոններից է կրկնողությունը:

Այն ամենափոքր ժամանակամիջոցը որից հետո տատանումները կրկնվում են կոչվում են տատանողական պարբերություն{P} Եթե տատանումների թիվը նշանակենք  N ապա տատանումների բանաձևը կլինի T=t\N

Տատանվող մարմնի շեղումը հավասարության հիմքինց կոչվում է տատանումների լայնույթ:

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1Մեխանիկական տատանումների տարբեր օրինակներ

Սրտի բաբախում, ձայնալարերի թրթռում, թիթեռնիկին թևերի թափահարում,ավտոմեքենայի շարժիչի գլանում մխոցի առաջընթաց-հետընթաց շաժում և այլն:

2.Ինչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին:

Տատանումները շարժումներ են, որոնք կատարվում են հերթականորեն, հակադիր ուղղություններով:Նրանց բնորոշ հատկությունն է՝ կրկնելիությունը:

3.Որ տատանումներն են անվանում պարբերական:

Այն ամենափոքր ժամանակամիջոցը, որից հետո տատանումները կրկնվում են, կոչվում է տատանումների պարբերություն:

4.Որ ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն:

Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի շարժման t ժամանակի և այդ ընթացքում նրա կատարած N տատանումների քանորդին, կոչվում է տատանումների պարբերություն:

5.ինչ միավորներվ է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը:

Տատանումների պարբերությունը արտահայտվում է ժամանակի միավորներով: Վայրկյան, րոպե։

6.ինչ է տատանումների լայնույթը:ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում;

Տատանվող մարմնի առավելագույն շեղումը հավասարակշռության դիրքից ,կոչվում է տատանումների լայնություն:Այն արտահայտվում է մ,սմ,և այլն:

7.ինչ է տատանումների հաճախությունը;Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում:

Տատանումների հաճախություն է կոչվում 1 վ-ում տատանումների թիվը: Արտահայտվում է ՀՑ միավորով: Հենրիխ Հերցի անունով:

8.Որ հաճախությունն է կոչվում 1Հց;

1 Հց-ը միավոր ժամանակում մարմնի կատարած տատանումների թիվն է:

9.Որոնք են տատանումների մարման պատճառները:

Երբ տատանումների արագությունները հավասարվում են զրոյի, ապա նրանք մարում են:

10.Ինչու են ճոճանակը համարում տատանողական համակարգ:

Քանի որ այն շարժվում է մերթ այս, մերթ այն կողմ:

11.Որ տատանումներն են անվանում ազատ:

Ազատ են կոչվում այն տատանումները, որտեղ դեր ունեն ներքին ուժերը, և մարմինը դուրս է գալիս հավասարակշռության դիրքից:

12.Որ տատանումներն են անվանում հարկադրական:

Տատանողական համակարգի վրա ազդող ուժերը, որոնք ժամանակից կախված, փոխվում են որոշակի պարբերությամբ, կոչվում են հարկադրական տատանումներ։

13.Ինչ է զսպանակավոր ճոճանակը:

Դա զսպանակ է, որի մի ծայրը ամրացված է անշարժ(օրինակ՝ ամրակալներից), իսկ մյուսը ազատ ծայրից կախված բեռ:

 14. Ինչ է մաթեմատիկական ճոճանակը.

Ճոճանակը, որը կազմված է անկշիռ և չձգվող երկար թելից և նրանից կախված նյութական կետից, կոչվում է մաթեմատիկական ճոճանակ:

15.Էներգիայի ինչ փոխակերպումներ են  տեղի ունենում ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ.

Կինետիկը փոխակերպվում է պոտենցիալի և հակառակը անընդմեջ:

16.Որքան է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի լրվ մեխանիկական էներգիան:

Սեփական տատանումներ կատարող ճոճանակի լրիվ մեխանիկական էներգիան անփոփոխ է։

17.Ինչ է ռեզոնանսը;

Հարկադրական տատանումների լայնույթի շեշտակի աճը, երբ հարկադրող ուժի տատանումների հաճախությունը համընկնում է տատանողական համակարգի սեփական հաճախության հետ, կոչվում է ռեզոնանս: